Berichten uit de operatiekamer
Ooit bood het Mariapaviljoen op
het GZG-terrein onderdak aan patiënten met cholera en pokken. Sinds kort houden
wij kantoor in dat rijksmonument uit 1914. Toeval, die locatie? Nee: want ons
enthousiasme is besmettelijk. Al jaren geleden begonnen we met geestdrift aan
de herontwikkeling van dit gebied. Toen nog op papier. Nu ‘in het echt’.
Tijdrovend? Ja, maar het GZG-terrein verlangt ook zorgvuldigheid. Het ligt
immers vlakbij de Markt, hart van het laat-Middeleeuwse centrum.
Spannend
Van gal- en niersteen naar beton en baksteen. Voor wonen,
winkelen en cultuur, de pijlers van het masterplan dat Heijmans – samen met AM
– heeft ontwikkeld. Dat we het gebied op de schop nemen, heeft ook ingrijpende
gevolgen voor de openbare ruimte. Hoe dat komt? Eeuwenlang bezochten
Bosschenaren enkel het inwendige van het GZG: de patiëntenkamers en
poliklinieken. Alle buitenruimten – met monumenten als ziekenhuisapotheek en
mortuarium – waren niet toegankelijk. Over enkele jaren wel. Een spannende
ingreep, omdat we aan de binnenstad publieke ruimte toevoegen. 
Zwerfmilieu
Afgeschermde stad wordt open stad. Tegelijkertijd houden we
scherp de condities in het oog. Zoals? De noodzaak dat het GZG-terrein blijft
passen bij de schaal en identiteit van Den Bosch. Dat vergt fijngevoeligheid.
Al te grootstedelijke gebouwen en pleinen zouden misstaan. Al te ielig of krap
is evenmin verstandig. Wat de cohesie tussen het GZG-terrein en de overige
binnenstad zal versterken, is het beoogde zwerfmilieu – een stedenbouwkundige
term, al kan ze ook dak- en thuislozen bekoren. Onder zwerfmilieu verstaan we
een fijnmazige en ‘onvoorspelbare’ plattegrond die stadsbezoekers tot
verkenningen verleidt. Al eeuwen stap je vanaf de Parade en de Markt
zwerfmilieus binnen; straks ook vanaf het nieuwe Sterplein op het GZG-terrein.
Zo zullen ze met elkaar vervlochten raken.
Uitpakken
“Gaan jullie zwaar uitpakken, hierbuiten?”, vroeg een
grafisch vormgever me laatst – hij is een van de vele kleine zelfstandigen die
we tijdelijke werkruimte in het GZG-complex bieden. Mijn antwoord stelde hem
gerust: nee, in de regie op het publieke domein zullen we terughoudend zijn. De
reden? Wij zien de gebouwen en hun functies als de identiteitsdragers van het
gebied. Hun ‘verhalen’ zijn al expliciet genoeg. Die moet je niet overstemmen.
Evenmin streven we naar een tijdloze inrichting – voor zover dat al bestaat.
Onze wens: behoud de broodnodige flexibiliteit. Overschat de maakbaarheid van
de stad niet. Maar erken haar organische karakter – een gezond credo. Zeker voor
het GZG-gebied.
Harwil de Jonge, project-directeur Heijmans Vastgoed
P.S. U bent welkom: op do 17, vr
18 en za 19 november vinden in het kader van het Erasmus Festival Brabant spectaculaire
driedimensionale projecties op het GZG-gebouw plaats. Donderdag vanaf 19.15
uur, vrijdag en zaterdag vanaf 17.30 uur.
